در پوزیسیون اول برای اینکه شاه سیاه کیش و مات شود باید وزیر سفید را از خانه ی g5 به خانه ی g7 ببریم.

توضیح:وزیر سفید با زدن سرباز سیاه و درمقابل شاه قرار گرفتن او را مات می کند.شاه نمیتواند کاری کند زیرا اسب پشتوانه ی وزیر است.رخ سیاه هم که چون عمودی و افقی حرکت می کند نمی تواند وزیر را بزند.در این صورت شاه سیاه مات می شود!

در پوزیسیون دوم برای مات کردن شاه سیاه باید رخ دیگر را از خانه ی e5 به خانه یe8 ببریم.

توضیح:همیشه دو رخ در کنار هم میتوانند پستوانه ی خوبی برای هم باشند.چون رخ را جلوی شاه آورده ایم.او نمی تواند به چپ یا راست برود.چون همچنان در خط رخ سفید است.پایین هم که آخر صفحه است و نمی تواند برود.بالا هم که آن یکی رخ من است.پس او مات شده است!

ثبت حرکت ها:

اولی:g5_g7

دومی:e5_e8

یا
اولی:
g5بهg7

دومی:

e5بهe8

باتشکر!

كينگزلی كار ديگری نكرد و محكم بر صفحه ی شطرنج كوبيد. آرنولد مات و مبهوت كينگزلی را نگاه كرد و گفت:
-آخه اين...

كينگزلی با عصبانيت خاصی چشمانش را به چشمان آرنولد دوخت. سرش را از روی تاسف تكان داد و با حالتی خشن گفت:
-از كلاسم برو بيرون. می خوام با دانش آموزام تنها باشم.

آرنولد بدون آنكه از خود كوچكترين دفاعی بكند از كلاس بيرون رفت. كينگزلی وسايل بازی را جمع كرد و دوباره به سمت تابلوی كلاس رفت و روی آن نوشت:
-اولين جلسه

رون درحالی كه شگفت زده به كينگزلی نگاه می كرد دستانش را لرزان بالا برد. كينگزلی هيچ توجهی به دستهای لرزان او نكرد و با صدايی بلند و رسا گفت:
-اين اولين جلسه ی اصلی مونه. جلسه ای كه می خوايم واقعا شطرنج رو ياد بگيريم.

رون گويی جوابش را گرفته بود. دستش را پايين آورد. آشا به طرز جنون آميزی خنديد اما كينگزلی متوجه نشد. قبل از آنكه كينگزلی بخواهد توضيح كوتاهی در مورد درس بدهد دست دراكو مالفوی بالا رفته بود:
-ببخشيد، پروفسور شكلبوت، نكنه شما داشتين به اون می باختين؟

كينگزلی به سمت مالفوی رفت. گويی می خواست غير مستقيم به او بفهماند هيكلش ريزش در مقابل او هيچ نيست. در چشمان كينگزلی می شد ردی از غمگينی را يافت. كينگزلی گفت:
-نه آقای مالفوی.

مالفوی پوزخند زد. چهره اش نشان می داد به هامان جايی رسيده اند كه او می خواسته. به آرامی گفت:
-پس چرا بازی رو به هم زدين؟

كينگزلی به او پشت كرد و به سمت تابلو رفت. كاملا غمگين بود. معلوم نبود چه چيزی وجودش را می آزرد. كينگزلی گفت:
-به تو هيچ ربطی نداره مالفوی.

كينگزلی گويی می خواست همانجا گريه كند. در اعماق صدايش ناراحتی بود. در ميان ناباوری دانش آموزان اشك هاي نقره ای رنگ از چشمان كينگزلی بر زمين ريخت. با دست بزرگ و سياهش اشك ها را كنار زد و گفت:
-درس امروز ما در مورد هدف بازيه...

هرميون بدون آنكه اجازه بگيرد، عجولانه گفت:
-چيزی شده بود پروفسور؟

كينگزلی هيچ اعتنايی به هرميون نكرد. با نگاهش دانش آموزان را از نظر گذراند و ادامه داد:
-گفته بودم كه بازی يا با مات شدن يكی از طرفين و يا با تساوی به پايان می رسه. هدف نهايی مات كردن شاه حريفه.

كينگزلی مقدمه اش درمورد درس را به پايان رسانده بود.نگاهی سرسری به دانش آموزان كرد و ادامه داد:
-الان می خوام درمورد ماتهای ساده توضيح بدم. وقتی يكی از طرفين مهره ای به جز شاه نداشته باشد و طرف مقابل فقط يه شاه و يه سوار سبك داشته باشه مات امكان پذير نيست. اما اگه ما سوار سنگين مثلا رخ يا وزير داشته باشيم می توانيم شاه حريف رو مات كنيم. صفحه های شطرنجتون رو آماده كنين.

جنب و جوشی در كلاس به پا شد. كينگزلی منتظر ماند تا تمام دانش آموزان صفحه ی شطرنج جلويشان آماده باشد. بعد گفت:
-شاه سياه رو بذارين تو خونه ی e6، شاه سفيد رو بذارين تو خونه ی e4، رخ سفيد رو هم بذارين تو خونه ی h4. تا جلسه ی بعدهر كی بتونه شاه سياه رو مات كنه و ثبت شده ی حركات ر. برام بياره يه مثبت می گيره.

رون دستش را بالا آورد و گفت:
-پروفسور، من همين الان می تونم...

-بذار برای جلسه ی بعد.

كينگزلی اين را گفته بود. او دوباره ادامه داد:
-برای جلسه ی بعد مات با يه رخ و يه وزير رو توضيح می دم.

بعد به سمت تابلو رفت و نوشت:
«تمرين منزل:
در پوزيسيون های زير شاه سياه در يك حركت مات می شود، آنها را حل كنيد و جوابهايشان را برای من بياوريد:
پوزيسيون اول:
شاه سياه در خانه ی g8
رخ سياه در خانه ي f8
پياده ی سياه در خانه ی g7
اسب سفيد در خانه ی h5
وزير سفيد در خانه ی g5
پوزيسيون دوم:
شاه سياه در خانه ی h8
رخ سفيد در خانه ی f7
ديگر رخ سفيد در خانه ی e5»
بعد از اينكه كينگزلی نوشته هايش را روی تابلو نوشت با دلی شكسته از كلاس خارج شد.

كينگزلی در حالی كه اين حركت آرنولد را مسخره می كرد گفت:
- هنوز بلد نيستی درست بازی كنی آرنولد! ها ها ها!
كينگزلی بعد از اينكه به مدت دو دقيقه حركت آرنولد را مسخره كرد گفت:
- پياده ی a2-a3
پياده در حالی كه پس از حركت از كينگزلی تشكر می كرد سر شاه نعره كشيد. كينگزلی كه دوباره به خنده افتاده بود گفت:
- حالا اسبت رو فراری بده آرنولد! موهاهاهاها!
...

آرنولد از انجام این حرکت یکه خورد و چند لحظه ای به صفحه نگاه کرد سپس با لبخندی حاکی از اطمینان گفت:

- اسب از خانه ی 6:Cبه خانه ی 4:B

ناگهان رخ خانه ی 8:Hگفت:

-حواست کجاست منو نمی بینی

آرنولد بی توجه به او رو به بچه ها گفت:

- سعی کنید همیشه از مهره هایی استفاده کنید که نقشه های شما رو کاملا بشناسن و اینجوری نترسن.

سپس با لبخند زیبایی به کینگزلی چشم دوخت.

كينگزلی به صفحه ی شطرنج چشم دوخت و به فكر فرو رفت، سپس گفت:
- اسب از خانه ی g1 به f3

همه بچه ها به تخته سیاه شطرنج شده نگاه می کردند و منتظر حرکت آرنولد بودند. مهره ها به صورت عمودی روی تخته ایستاده بودند.

آرنولد پس از مدتی تفکر گفت:

- اسب از خانه ی8:B به خانه ی 6:C

اسب از روی پیاده پریده و به خانه ی مذکور رفت

------------------------------------------------------------------------
وقتی پست شما برای توصیف حرکته نیاز نیست طولانی اش کنید فقط ذکر حرکت کافیه. حرکت های اشتباه هم توسط ناظر پاک می شه، به عنوان مثال حرکت فیل به جای ضربدری افقی نوشته بشه ناظر اون پست رو پاک می کنه.

تکلیف رو جلسه ی قبل دادم تکلیفتون رو بنویسید و برام بیارید

كينگزلی شكلبوت و آرنولد اينبار با هم وارد كلاس شدند. كينگزلی با صدای رسايی گفت:
- سلام بچه ها!
بچه ها گفتند:
- سلام.
آرنولد گفت:
- قراره امروز من و كينگزلی با هم بازی كنيم تا شما هم بازی ما رو ببينين.
دانش آموزان همهمه كردند و كلاس را شلوغ انداختند. هر كس در مورد بازی اظهار نظری می كرد. كينگزلی چوبدستی اش را به سمت تابلو گرفت و با حركت موجی شكل چوبدستی اش آنرا به شكل صفحه ی شطرنج درآورد. آشا با تعجب پرسيد:
- پروفسور، چه طور اين كار رو كردين؟
كينگزلی با بی حوصلگی گفت:
- اينجا كلاس تغيير شكل نيست، دوشيزه آشا!
آرنولد گفت:
- آشا، اگه خواستی بدونی بعد از كلاس برات توضيح می دهم.
كينگزلی چوبدستی اش رو به صورت صاف به سمت صفحه ی شطرنج گرفت و مهره هايی بر روی آن ظاهر شدند. كينگزلی پشت سر مهره های سفيد نشست و به آرنولد رو كرد و گفت:
- برو پشت سياه ها بشين.
آرنولد در حالی كه پشت مهره های سياه می نشست رو به بچه ها كرد و گفت:
- قبل از بازی دو تاشطرنج باز با هم دست می دهند.
سپس دستانش را به سمت دستان سياه كينگزلی دراز كرد. كينگزلی دست راستش را در دستان آر نولد قرار داد و بلافاصله گفت:
- پياده ی e2 به خانه ی e4
...

-سلام بچه ها

بچه ها همه هاج و واج دور و برشونو نگاه می کردن تا منبع صدا را پیدا کنن می دونستن که آرنولد امروز به اونها درس می ده اما به هر طرف که نگاه می کردن او را نمی یافتند.

که یکی از بچه ها روی میز به توپ کوچک بنفشی اشاره کرد و گفت:

-صدا از اون بود.

آرنولد با حرکت چوب صندلی بلندی روی میز ظاهر کرد و بر بالای آن نشست و بدون توجه به بی توجهی بچه ها گفت:

-همین انتظارم ازتون می رفت اما دوست داشتم حد اقل جواب سلاممو بدین.

همه کلاس باهم گفتند:

-سلام پرفسور آرنولد

-منو پروفسور صدا نکنید کینگزلی پروفسوره و به شما درس می ده منو راهنما یا یه همچین چیزایی صدا کنید. خوب معرفی و این جور چیزا باشه واسه موقعی مناسب الآن باید به شطرنج برسیم.

کمی خود را جا به جا کرد و ادامه داد:

-بهترین راه برای یاد گیری شطرنج بازی کردن اونه نه تحقیق راجع به اون ما بنا رو به این می گذاریم که همه ی شما با حرکات مهره ها آشنایی دارین و مسابقاتی به صورت گروهی برگزار می کنیم. سوالی هست؟

دست چند دانش آموز بالا رفته بود و هر یک سوالی داشتند که باید پاسخ داده می شد، اما آرنولد از این میان به یکی از دختران گفت:

-بله دوشیزه آشا

-می بخشید من تکلیف پروفسور رو انجام دادم و می خواستم بدونم روش بازی اینجا چه طوریه؟

-تکلیف شما رو رویت کردم تکلیف خیلی عالی انجام شده و خیلی از نقاط تاریک ثبت حرکت رو روشن می کنه. اما ما از این نوع ثبت ها اینجا نمی خوایم استفاده کنیم چون این مدل برای همه قابل درک و فهم نیست یکی از اونها خود منم.

کلاس از این جمله آرنولد از حالت خشک در آمده و همه خندیدند، آرنولد صبر کرد تا صدای خنده تمام شد و ادامه داد:

-من براتون توضیح کاملی از وضعیت شروع بازی می دم، همون طور که آشا تو تکلیفش گفته در صفحه شطرنج یک سری خطوط عرضی که مابه آنها ردیفهای عددی می گیم و یک سری ستون وجود داره که با حروف مشخص می شن، پس این طوری هر خونه یک آدرس مخصوص داره مثل 2:D.

با کمی نوشیدنی کره ای گلویی تازه کرد و گفت:

-در ابتدای بازی مهره ها به ترتیب چیده شده اند.

با حرکت چوب دستی جملاتی روی تخته ظاهر شد:

شرح وضعیت مهره های سفید:شاه در خانه ی 8:D، وزیر در خانه ی8:E،فیل در خانه ی 8:C، اسب درخانه ی 8:B، رخ یا قلعه در خانه ی 8:A، فیل دیگر در خانه ی 8:F، اسب خانه ی 8:G، رخ خانه ی 8:H، سرباز ها در ردیف 7 قرار دارند.

شرح وضعیت مهره های سیاه: شاه 1:D، وزیر 1:E، فیل 1:F، اسب 1:G، رخ 1:H، فیل 1:C، اسب 1:B، رخ 1:A، سربازها در ردیف 2 بقیه خانه ها نیز خالی اند.

آرنولد گفت:

- این شرح رو در گوشه ای یادداشت کنید هرچند که خیلی از شما این رو حفظ هستید به دیگران هم پیشنهاد می کنم حفظش کنن. خوب برای جلسه ی بعد راجع به حرکت قلعه کوچک و بزرگ توضیحات کاملی می خوام یعنی زمان انجام این حرکت و قوانین انجام این حرکت رو کاملا توضیح بدید و نوع حرکت تدافعی یا تهاجمی بودن اون رو مشخص کنید با دلیل و منطق و استدلال کامل.


همین طور که از صندلی اش پایین می آمد گفت:

- جلسه بعد پرفسور و من در برابر هم بازی می کنیم تا دیگران روش بازی کردن رو به نحو احسن یاد بگیرن خداحافظ و نگهدار شما باشد.

- ثبت حركت چيست؟(اگر نمی توانيد به خوبی توضيح دهيد ذكر كنيد كه نمی توانيم.)

می تونم ها ! ولی یه خورده زیادی مفصل میشه . برای کمک از تصویر زیر استفاده کنید :

لینک تصویر
برای ثبت حرکت از روش های مختلفی استفاده میشه که متداول ترینشون جبری و اسمیه . روش جبری به این صورته:
ردیف های افقی صفحه "عرض" و ردیف های عمودی " ستونگ نامیده می شن . اولین عرض از طرف بازیکن سفید عرض نخست نامیده میشه تــــــــا آخر . عرض هشتم اولین عرض از طرف بازیکن سیاهه . یعنی سوار های سفید هیشه اول بازی توی عرض اول اند و سوار های سیاه توی عرض هشتم .
ستون ها با حروف مشخص میشن . اولین ستون دست چپ سفید و آخرین ستون از همون طرف برای سیاه ،با حرف A ، بعدی B ، و همین جوری تا آخر .

برای نامگذاری خونه ها ، اونا رو با حرف و شماره شون می خونیم . مثلا شاه سفید الان توی خونه C1 قرار داره .
برای ثبت حرکت ، اول علامت اختصاری مهره ، بعد شماره عرض و حرف ستونی که توش قرار داشته و بعد از اون هم مشخصات خونه ای که بهش وارد شده رو می نویسیم . مثلا وقتی می نویسیم e2-e4 ، یعنی سرباز e2 به e4 رفته . راستی ! حرف پیاده رو هیچ وقت نمی نویسن .
اگه مهره ای یکی از بازیکن های حریف رو بزنه ، با استفاده از ضربدر (*) مشخص می کنیم . مثلا همین سربازی که توی e4 قرار داره اگه سربازی که توی d5 قرار داره رو بزنه ، حرکت رو اینجوری نشون می دیم :
...e4*d5
حالا اگه یه اسب بخواد حرکت کنه اینجوری نشون میدیم :
Dd1-b3
که D نشون دهنده ی اینه که یه اسب حرکت کرده . البته امروزه به جای حروف اختصاری از علامت کوچیک مهره استفاده می کنند . حروف اختصاری مهره ها از این قرار اند :

در فرانسه :
شاه:R
وزیر:D
فیل:F
رخ:T
اسب:C
پیاده :P

در انگلیسی:
شاه:K
وزیر:Q
فیل:B
رخ:R
اسب:N
پیاده:p

سایر علائم:
قلعه کوچیک : 0-0
قلعه بزرگ:0-0-0
گرفتن مهره:*
کیش:+
کیش مضاعف:++
حرکت ضعیف:؟
حرکت خیلی بد :؟؟
حرکت خوب:!
حرکت خیلی خوب:!!
حرکت مشکوک:؟!
مساوی:=

این علائم رو آخر اون فرموله می نویسن .

لینک

دانش آموزان كه منتظر ورود كينگزلی شكلبوت به كلاس بودند با درآورن صداهای عجيبی كلاس را شلوغ می انداختند. پس از گذشت ده دقيقه از كلاس درس بالاخره كينگزلی وارد كلاس شد و نفس نفس زنان گفت:
- سلام.
سپس من و من كنان اضافه كرد:
- ببخشيد...ببخشيد دير كردم!
در حالی كه از غيب برای خود ليوان آبی ظاهر می كرد دانش آموزان را يكی يكی از نظر می گذراند. كينگزلی ليوان آب را سر كشيد و دوباره شروع به سخن گفتن كرد:
- امروز بايد برم. نمی تونم كلاس رو برگزار كنم و به مدير هم اطلاع دادم اما نكته ی مهمی است كه بايد بهتون بگم و به خاطر همينه كه خودم رو با عجله به اينجا رسوندم. از اين به بعد معاون من آرنولده. يك شخص راونكلاوی است. مرد خوبيه و به نظرم ميتونه معلم خوبی باشه. از اين به بعد ما دوتايی اينجا درس می دهيم. در ضمن چرا تكاليفی كه جلسه ی قبل به شما داده بودم حل نكردين؟
كينگزلی بعد از اينكه حرفهايش را زد ادامه داد:
- خوب، من رفتم. پس يادتون نره، پروفسور آرنولد معلم ديگه ی شطرنجه. خداحافظ!
و سپس با عجله ی زيادی از كلاس خارج شد.